Strona głównaKulturaZ czytelnictwem bez zmian. Nadal nie czytamy

Z czytelnictwem bez zmian. Nadal nie czytamy

W 2018 roku czytanie przynajmniej jednej książki w ciągu roku zadeklarowało 37% respondentów - to podobny wynik jak w ubiegłych latach. Zainteresowanie czytelnictwem w Polsce nadal jest niewielkie.
Na przełomie listopada i grudnia 2018 roku przeprowadzono kolejny pomiar w ramach cyklicznego, prowadzonego od 1992 roku badania Biblioteki Narodowej „Stan czytelnictwa w Polsce”. Wynika z niego, że główne wskaźniki czytelnictwa pozostają bez zmian.

Nie lubimy czytać

To, że zainteresowanie czytaniem książek nie rośnie, ma zapewne wiele przyczyn; należą do nich m.in. style życia i sposoby spędzania czasu wolnego, popularyzacja rozrywki cyfrowej, niewielkie przełożenie czytania książek w dorosłym życiu na powodzenie na rynku pracy, a także fakt, że za sprawą przemian w dziedzinie technologii komunikacji książki nie są dziś jedynym źródłem wiedzy i informacji.

Znajduje to swoje odbicie w zmianie postaw względem czytania książek. W młodszych grupach wiekowych znajdziemy mniejszy odsetek osób deklarujących, że bardzo lubią czytanie książek – zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, które w starszych grupach wieku wyraźnie przewyższają mężczyzn pod tym względem. Nie zmienia to faktu, że właśnie wśród młodszych osób jest najwięcej czytelników książek, do tego czytających z większą intensywnością. Można przypuszczać, że po ustaniu obowiązku szkolnego czytać książki będą ci, którzy .

Osoby nieczytające książek tłumaczą swoją postawę brakiem czasu. Okazuje się jednak, że czasu nie zawsze i nie wszystkim brakuje w równym stopniu, że są sytuacje bardziej lub mniej sprzyjające czytaniu książek. W pewnych warunkach czytelnicy wolą sięgnąć po teksty krótsze i mniej angażujące niż książka, np. w czasie oczekiwania na wizytę u lekarza czy w trakcie jazdy środkami transportu publicznego. Podobnie jest z pracą zawodową – łatwiej jest sięgnąć po książkę w weekendy lub dni wolne od pracy. Książki najchętniej czytamy w domu. Jeśli pogoda sprzyja przebywaniu na dworze – również czytelnicy książek rezygnują z czytania na rzecz wielorakich aktywności na świeżym powietrzu. Czytanie książek jest praktyką związaną przede wszystkim z przestrzenią prywatną, z czasem, kiedy przebywa się w domu i kiedy nie ma się w zasięgu atrakcyjniejszych form spędzania czasu.

Niemodne duże księgozbiory

35% respondentów w próbie ogólnopolskiej przyznało, że w ich domach nie ma żadnych książek lub są tylko podręczniki szkolne. E-booki posiada zaledwie 5% co najmniej piętnastoletnich Polaków.

Polacy mają w swoich domach stosunkowo niewiele książek. 59% posiada do 50 woluminów (około dwie półki książek), 80% – nie więcej niż 100 woluminów. Czytelnicy, co zrozumiałe, przeciętnie mają ich znacznie więcej, ale nawet oni niekoniecznie są posiadaczami wielkich księgozbiorów. Ponad tysiącem książek może pochwalić się tylko co setny badany.

W 2018 roku wzrosło znaczenie zakupów książkowych. Oznacza to, że zmieniają się oczekiwania i nawyki czytelników – rośnie znaczenie nowości wydawniczych, a czytelnicy są w większym stopniu skłonni kupić interesujące ich książki zamiast czekać aż przeczytają je znajomi lub sięgać po starsze tytuły obecne w domowych księgozbiorach. Udział książek wypożyczonych z biblioteki publicznej lub ofiarowanych w prezencie utrzymał się na poziomie z 2017 r., wzrósł nieco udział książek wypożyczonych z bibliotek szkolnych, co potwierdzają wyniki badań prowadzonych wśród uczniów.

Na papierze, po polsku, polecone przez bliskich

Najlepszymi źródłami wiedzy pomocnymi w okazały się rekomendacje znajomych i rodziny oraz własne kompetencje czytelnicze, na których osoby nieczytające książek polegają jednak nieco mniej niż na radach rodziny. Opinie na temat książek zamieszczane w Internecie interesują przede wszystkim osoby stosunkowo młode (do 39 roku życia). Najstarsi respondenci większą wagę przywiązują do opinii bibliotekarzy i księgarzy.

fot. Biblioteka Narodowa

Biorąc pod uwagę odpowiedzi udzielone przez badanych z próby ogólnopolskiej, można powiedzieć, że czytanie jest praktyką podejmowaną przez bardzo nieliczne osoby. Tymczasem ci, którzy czytają książki, a zarazem sprawnie korzystają z komputera, coraz chętniej sięgają po tytuły wydane w formatach cyfrowych.

Czytających jakiekolwiek teksty w językach obcych jest ok. 7%. Najczęściej czyta się w ten sposób informacje publikowane w Internecie (artykuły prasowe, posty, blogi, strony tematyczne), następnie teksty związane z wykonywaną pracą (korespondencję służbową, dokumentację, raporty itd.) oraz teksty na użytek prywatny (instrukcje obsługi, poradniki, przewodniki, przepisy). Najrzadziej w językach obcych czyta się prasę papierową i literaturę piękną. W języku innym niż polski statystycznie częściej czytają mężczyźni niż kobiety, przy czym różnica szczególnie wyraźnie widoczna jest w lekturach na użytek pracy zawodowej.

Badanie zrealizowała w terenie firma Kantar Public na ogólnopolskiej próbie reprezentatywnej 2076 respondentów w wieku co najmniej 15 lat metodą CAPI (Computer Assisted Personal Interview) oraz na celowej próbie 1660 czytelników książek metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview). Poszerzona próba czytelników książek umożliwiła pogłębioną analizę wyborów i preferencji lekturowych oraz społecznego obiegu książki w różnych grupach społeczno-demograficznych. Co więcej – uczestników badania internetowego, którzy czytają książki z większą systematycznością (kryterium doboru do próby celowej było przeczytanie co najmniej trzech książek w ciągu roku), jednocześnie swobodnie korzystają z Internetu (badani samodzielnie wypełniali kwestionariusz on-line) traktować można jako grupę odniesienia w interpretacji wyników uzyskanych na reprezentatywnej próbie ogólnopolskiej. Jak zaprezentujemy to w dalszej części tego komunikatu, pod pewnymi względami przewyższają oni czytelników z próby ogólnopolskiej (np. w korzystaniu z e-booków i audiobooków), w innych (np. wielkości księgozbiorów domowych) odbiegają od nich mniej, niż można by się tego spodziewać.

 

Skomentuj artykuł:

Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.

Artykuły promowane

REKLAMA

Najnowsze w dziale

Polecane na Facebooku

Najnowsze na forum

Warto zobaczyć

  • eGospodarka.pl
  • Poradnik-zdrowia.pl
  • Akademia Pełni Życia
  • Fundacja ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych
  • Oferty pracy